DOLAR: 3.77 TL
EURO: 3.99 TL

Süleyman Demirel Kimdir? Kaçıncı Cumhurbaşkanıdır?

21.04.2014
343 kez görüntülendi

Süleyman Demirel Kimdir? Kaçıncı Cumhurbaşkanıdır?

Türkiye Cumhuriyetinin 9. Cumhurbaşkanı, uzun süre başbakanlık yapmış, adına üniversite kurulan, İTÜ mezunu birinden bahsedeceğiz bugün… Eminiz çoğunuz anladı zaten, Süleyman Demirel… Türkiye siyaset tarihinde yeri büyük olan bu siyasetçimizi gelin yakından tanıyalım…

Sami Süleyman Gündoğdu Demirel (d. 1 Kasım 1924; İslamköyAtabeyIsparta), Türkinşaat mühendisi ve siyasetçiTürkiye‘nin 9. cumhurbaşkanı olup, 1965-1993 yılları arasında da 7 farklı hükümette yaklaşık 12 yıllık bir süreyle başbakanlık yaptı.

Türkiye’nin en genç genel müdürü ve İsmet İnönü‘den sonra en uzun başbakanlık yapmış kişisi olan Süleyman Demirel, 31 yaşında genel müdür, 40 yaşında parti genel başkanı, 41 yaşında başbakan olmuştur.

Isparta‘nın Atabey ilçesine bağlı İslamköy‘de Hacı Yahya Demirel’in (1893-1972) oğlu olarak doğdu. İlköğrenimini doğduğu köyde, ortaokul ve liseyi Isparta ve Afyonkarahisar‘dabitirdi.1949’da İTÜ İnşaat Fakültesi‘nden inşaat yüksek mühendisi olarak mezun oldu.

1953 yılında Seyhan Barajı inşaatı başladığında proje mühendisi iken Başvekil Adnan Menderes‘in dikkatini çekerek 1954 yılında Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü’nde Barajlar Dairesi Başkanlığı’na atandı. 1955 yılında da DSİ Genel Müdürlüğü’ne tayin edildi. Bu aradaEisenhower Vakfı‘nın onu bursiyer olarak seçmesiyle Amerika Birleşik Devletleri‘ne gitti. 1962-1964 yılları arasında serbest müşavir-mühendis olarak çalıştı. Aynı yıllarda Orta Doğu Teknik Üniversitesi‘nde inşaat mühendisliği alanında dersler verdi.

 

Siyasal yaşamına 1962 yılında, Adalet Partisi Genel İdare Kurulu üyeliği ile başladı. 28 Kasım 1964 tarihinde Adalet Partisi genel kongresinde Sadettin BilgiçTekin Arıburun ve Ali Fuat Başgil‘inde yarıştığı seçimde 1679 oydan 1072’sini alarak genel başkan seçildi. Dört partinin katılımıyla kurulmasını sağladığı29. Türkiye Cumhuriyeti koalisyon hükûmeti‘ndeTBMM dışından başbakan yardımcısı olarak görev aldı. Aynı yıl babası Yahya Demirel memleketi Isparta‘nınİslamköy beldesinde belediye başkanı seçildi.

1965 Türkiye genel seçimleri‘ne AP’nin genel başkanı olarak katılan Demirel, partisinin %52.8 oy alması ile tek başına iktidar oldu. Bu seçimlerde Ispartamilletvekili olarak TBMM‘ye girdi ve Türkiye’nin 12. başbakanı olarak 30. Türkiye Cumhuriyeti Hükûmeti‘ni kurdu. 4 yıl süren 1. Demirel Hükümeti’nde ülke 68 öğrenci olaylarıyla sarsıldı.

10 Ekim 1969 tarihindeki genel seçimlerde de AP %48 oy alarak yine tek başına iktidar oldu. 2. Demirel Hükümeti’nde sol-sağ olaylarının önüne geçilemedi. Bir yandan da eski Demokrat Partimensuplarının siyasi haklarının iadesi sorunu nedeniyle Celâl Bayar çevresindeki Adalet Partisimilletvekilleri istifa ederek Demokratik Parti‘yi kurdular. Bu konuyu da kullanan Milli Demokratik Devrimciler 9 Mart 1971 darbe teşebbüsüne kalkışınca 1971 yılında12 Mart muhtırası ile askeri darbe yapıldı. Demirel istifa etti, Nihat Erim Hükümeti kuruldu.

1973 yılında yapılan seçimlerde, siyasi rakibi olanBülent Ecevit‘in liderliğindeki Cumhuriyet Halk Partisi(CHP), Demirel’in AP‘sinden daha çok oy aldı. 1975 yılında kurulan 1. Milliyetçi Cephe Hükümeti‘nde (Adalet Partisi-Milli Selamet PartisiMilliyetçi Hareket PartisiCumhuriyetçi Güven Partisi koalisyonu) tekrar başbakan oldu.

1977 seçimlerinde de en çok oyu alan parti Cumhuriyet Halk Partisi olduğu halde hiçbir parti tek başına hükümet kuramıyodu. 1977 yılında kurulan 2. MC Hükümeti‘nde, “AP-MHP-MSP” koalisyonunda başbakanlık yaptı. Güneş Motel Olayı diye anılan operasyonla CHP’nin Adalet Partisi‘nden seçilmiş 13 milletvekilini bakanlık vaadiyle transfer etmesiyle 2. MC Hükümeti düştü. 1978 başında Ecevit tek başına iktidar oldu. AP‘den transfer edilen milletvekillerinin çoğuna bakanlık verildi. ABD ambargosunun getirdiği sıkıntılar, enflasyon va bir kısmı Türk Gladio‘su tarafından organize edilen anarşik olaylar (özellikle Kontrgerilla tarafından tertiplendiği iddia edilenKahramanmaraş olayları), Ecevit iktidarının halkın nezdinde güvenini kaybetmesine neden oldu. 1979 ara seçimlerinde, seçimleri devrimci grupların da boykot etmesiyle Demirel tek başına iktidar oldu. Bu sırada DPT Müsteşarlığı’na Turgut Özal getirildi. 24 Ocak 1980 Türkiye’nin liberal ekonomiye geçişinde tam bir dönüm noktası oldu. 1980 yılında olayların önüne geçilemezken; eski başbakanNihat Erim, Tekel Bakanı MHP‘li Gün Sazak ve Maden-İş Genel Başkanı Kemal Türkler gibi önemli kişilikler suikastlarla öldürüldü.

1971 muhtırası ile 1980 darbesi arasında 1975-1977, 1977-1978 ve 1979-1980 yıllarında 3 defa koalisyon hükümeti kuran Süleyman Demirel, 12 Eylül darbesinden sonra bir müddet Zincirbozan askeri tesislerinde tutuklu kaldı. 1987’ye kadar 7 sene yasaklı olarak siyaset dışı kaldı. 6 Eylül 1987’de yapılan halk oylaması ile siyasi yasaklar kaldırıldı ve 24 Eylül 1987 tarihinde, Doğru Yol Partisi Genel Başkanlığı’na seçildi.

29 Kasım 1987’de yapılan genel seçimlerde Isparta Milletvekili olarak tekrar TBMM‘ye girdi. 20 Ekim 1991 tarihinde yapılan genel seçimler sonrasında da, DYP ile Sosyaldemokrat Halkçı Parti‘nin bir araya gelerek koalisyon kurduğu 49.Hükûmetin başbakanı olarak görev aldı.

8. Cumhurbaşkanı Turgut Özal‘ın görev süresini tamamlayamadan vefatından sonra 16 Mayıs 1993 tarihinde, Türkiye Büyük Millet Meclisi tarafından Türkiye’nin 9. Cumhurbaşkanı olarak seçildi. Görev süresinin bitimine doğru cumhurbaşkanlığı süresinin 3 yıl daha uzatılmasını öngören T.C. Anayasası‘nın 101. maddesi ilgili değişiklik teklifi, 5 Nisan 2000 tarihinde TBMM Genel Kurulu‘nda reddedildi. 16 Mayıs 2000 tarihinde, görevini Ahmet Necdet Sezer‘e devretmiştir.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık