DOLAR: 3.77 TL
EURO: 3.99 TL

Prof. Dr. Mustafa İnan Kimdir?

06.04.2014
186 kez görüntülendi

Prof. Dr. Mustafa İnan Kimdir?

İTÜ’lülerin adını hemen hemen duydukları bir bilim adamından bahsediyoruz bu yazımızda, yani Mustafa İnan’dan. İTÜ’nün Ayazağa’daki kampüsün merkez kütüphanesinin adıdır Mustafa İnan. Çok yönlü bir insan olan Mustafa İnan, geniş bir yelpazedeki konulara da ilgi duymuştur. Bilimsel makalelerinin ve seminerlerinin dışında Kızılderililer’den Arya-Daharma’ya, Numeroloji’den Düşünme Sanatına kadar birçok konuyla ilgilenmiş, bunlar hakkında yazılar yazmış, seminerler vermiştir. İTÜ’de 2 yıl rekötürlük görevi de yapmış olan bu bilge adamı gelin yazımızla beraber daha iyi tanıyalım…

Bir İnsan Olarak Mustafa İnan…

minan

Mustafa İnan, seyyar posta memuru Hüseyin Avni Bey ile ev hanımı Rabia Hanım’ın çocuğu olarak 1911 tarihinde Adana’da dünyaya geldi. Kurtuluş Savaşı’nın başlamasıyla Fransız saldırısı sonucu 2.5 yıl kalacakları Konya’ya ailesi ile göç etti. Mustafa İnan orada Şehit Muhtar Bey mektebine gönderildi.

Kurtuluş Savaşı bittikten sonra döndükleri Adana’da ilkokulu ve ortaokulu bitirdi. Ortaokul son sınıfta leyli meccani (parasız yatılı) sınavını kazanarak Adana’da yatılı okudu. Yatılı okuldaki lakabı ‘Riyaziyeci (matematikçi) Mustafa’ idi. 1931 yılında yatılı okulu birincilikle bitirdi.

Ailesinin maddi durumunun kötü olmasından dolayı hayata hemen atılmak için kaydolduğu Fen Fakültesinden, üniversite hocası olma niyetiyle kaydını geri alarak, Mühendis Mektebine (şimdiki İTÜ) kayıt için başvurdu. Kayıt için yapılan giriş sınavında 1. olarak Mühendis Mektebine girdi.

Mühendislik Mektebini Pekiyi derece ile birinci olarak bitirdi ve doktorasını İsviçre’deki Zürih üniversitesinde yapıp, orada kalması için yapılan teklifi redderek Türkiye’ye geri döndü ve Yüksek Mühendis Mektebinde Teknik Mekanik ve Mukavemet Muallim Muavinliği’ne tayin edildi.

1944 yılında Müzeler Müdürü ve Arkeolog Aziz Ogan’ın kızı Prof. Dr. Jale Ogan ile evlendi (27.02.2001 yılında vefat eden Prof. Dr. Jale İnan, Türkiye’nin ilk kadın arkeolugudur.) ve bu evlilikten Hüseyin isimli çocukları oldu.

Prof. Dr. Mustafa İnan’ın akademik kariyerindeki katettiği aşamaları ve mesleki başarılarını sonraki bölümde bulabilirsiniz.

1 Eylül 1967 tarihinde A.B.D, İsviçre ve Almanya’da bilimsel ve mesleki inceleme için 6 ay süreyle görevlendirilen Mustafa İnan, Türkiyede nükseden ve anlaşılamayan hastalığı için Almanya’nın Freiburg şehrinde hastaneye gittiğinde hastaneye yatırıldı ve tedavisi devam ederken 5 Ağustos 1967 yılında sabaha karşı 04.30’da vefat etti. Mustafa İnan’ın naaşı, 10 Ağustos 1967 tarihinde İstanbul Teknik Üniversitesi’nin Taşkışla Binasında yapılan törenin ardından Zincirlikuyu Mezarlığı’na defnedilmiştir.

Daha ilkokul sıralarından başlayarak edebiyatla yakında ilgilenen, küçük yaştan itibaren Divan Edebiyatı şairlerinin şiirlerini ezberleyen Mustafa İnan, başta Türkçe olmak üzere Farsça, Musevice, Yunanca, Arapça kelimeler ve anlamları üzerine çalışmalar yaptı. Bu çalışmalarını ne yazık ki kitap haline getiremeyen Mustafa İnan’ın ‘Dil ve Matematik’ isimli bir makalesi mevcuttur.

Bilimsel makalelerinin ve seminerlerinin dışında Kızılderililer’den Arya-Daharma’ya, Düşünme Sanatına kadar birçok konuyla ilgilenmiş, bunlar hakkında yazılar yazmış, seminerler vermiştir.

Akademik Kariyeri ve Başarıları…

Mühendislik Mektebini Pekiyi derece ile birinci olarak bitiren Mustafa İnan, doktorasını İsviçre’deki Zürih üniversitesinde Eidgenössiche Technische Hochschule’de (ETH) yapıp, orada kalması için yapılan teklifi redderek Türkiye’ye geri döndü.

Yapı Statiği konusunda önemli çalışmalarıyla tanınan Ernst Chwalla ‘Einführüng in die Baustatik’ (Yapı Statiğine Giriş) adlı 1954 yılında bastığı kitabında ‘Rijit Düğüm Noktalarındaki Gerilmelerin Optik Yöntemlerle Ölçülmesi’ konusunu incelerken, sık sık Mustafa İnan’ın doktora çalışmasını ve 1943 yılında aynı konuda Mustafa İnan’ın yayınladığı raporu referans olarak göstermiştir.

Mustafa İnan, doktorası sırasında ilgilenmeye başladığı Fotoelastisite konusunda araştırma yapmış ilk Türk bilimdamıdır.

Doktorası bittikten sonra yurda dönen Mustafa İnan, 30.09.1941 tarihinde Yüksek Mühendis Mektebinde (şimdiki İTÜ) Teknik Mekanik ve Mukavemet Muallim Muavinliği’ne tayin edildi.

Dr. Mustafa İnan, ‘Kayma Merkezi’ isimli ilk makalesini 1943 yılında yayınladı. 1944 yılında da Yüksek Mühendislik Mektebi’nin isminin İstanbul Teknik Üniversitesi olarak değiştirilmesi üzerine doçentliğe getirildi. Bir yıl sonra da Profesörlüğe atandı. Tatbiki Mekanik dersi o zamanların ana mühendislik konusu olduğu için inşaat fakültesi öğrencilerinin yanısıra makina, maden ve elektrik fakültesinin öğrencilerine de ders verdi.

Prof. Dr. Mustafa İnan, 1954-1957 yılları arasında İnşaat Fakültesi Dekanlığı yaptı. 1957-1959 yılları arasında da rektörlük görevinde bulundu. Milli Birlik Hükümeti kurulunca Milli Eğitim Bakanlığı’na çağrılan Mustafa İnan, teklif edilen Teknik Eğitim Müsteşarlığı’nı kabul etmedi. Bundan kısa bir süre sonra da Cemal Gürsel’in Bayındırlık Bakanı olması için yaptığı teklifi, hocalık yapmaktan vazgeçemediği için kabul etmedi.

Prof. Dr. Mustafa İnan, 1961 seçimlerinden sonra Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu’nun (TÜBİTAK) kanunu çıkarıldıktan sonra oluşturulan bilim kurulunda, vefatına kadar görev aldı.

1959-1964 yılları arasında, ilk yapay uyduların yeni yeni fırlatıldığı sıralarda ‘Suni Peyklerin Yörünge Hesaplarına Dair Bazı Sonuçlar’ isimli makalesiyle başlayarak, toplam 11 adet makale yayınladı. Bu süre zarfında (1961) ‘Taşıma Matrisi’ (Carryover Matrix) kavramını ‘Elastomekanikte İntikal Matrisi’ isimli makalesiyle tanımlayarak dünyada taşıma matrisi probleminde çalışma yapan ilk bilimadamlarından oldu. Bu konuda İnşaat Fakültesinde dersler verdi, Ortadoğu Teknik Üniversitesi’nde konferanslarla bu konuyu tanıttı.

1965 yılında ‘Cisimlerin Mukavemeti’ isimli kitabının ilk şekli ofsette 500 adet basılarak öğrenci notları olarak ortaya çıkarıldığında ilk 3 günde tümü satılınca ve 16 liraya olan öğrenci notları 55 liraya kadar öğrenciler arasında kara borsaya düşünce, Mustafa İnan hemen kitabın basılması gerektiğine karar verdi. İlk baskısı 1967 yılında yapılan kitap 3 ayda 10.000 adet satıldı.İkinci baskısını ne yazık ki göremeyen Mustafa İnan’ın bu eseri halen referans kitap olarak kullanılmakla beraber, zamanının en kapsamlı eserlerinden biridir. Bu eser dışında ‘Elasto-Mekanik’te Başlangıç Değerleri Metodu ve Taşıma Matrisi’, ‘Elastik Çubukların Genel teorisi’ ve ‘Düzlemde Elastisite’ isimli üç eseri daha bulunmaktadır.

Vefatından 4 sene sonra Türkiye Bilimsel ve Teknik Araştırma Kurumu Bilim Kurulu, 9 Ağustos gün ve 134 sayılı toplantısında Mustafa İnan’a 1971 HİZMET ÖDÜLÜ vermeyi kararlaştırmıştır.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık