DOLAR: 3.79 TL
EURO: 4.05 TL

Folklor Nedir? Çeşitleri Nlerdir ve Türkiye’deki Gelişimi Nasıldır?

29.04.2014
286 kez görüntülendi

Folklor Nedir? Çeşitleri Nlerdir ve Türkiye’deki Gelişimi Nasıldır?

Halk bilimi veya folklor, bir ülkede veya bölgede yaşayan halkın kültür ürünlerini, sözlü edebiyatını, geleneklerini, törelerini, inançlarını, mutfağını, müziğini, oyunlarını, halk hekimliğini inceleyerek bunların birbirleriyle ilişkilerini belirten, kaynak, evrim, yayılım, değişim, etkileşim vb. sorunlarını çözmeye, sonuç, kural, kuram ve yasaları bulmaya çalışan bilim dalıdır.

“Halk bilimi”, Arapça kökenli bir sözcük olan halkve Türkçe bilim sözcüklerinin bir tamlama oluşturmasıyla ortaya çıkmıştır. En basit haliyle halkla ilgilenen bilim anlamındadır. “Folklor” terimi ise Türkçe’ye Fransızca’dan geçmiş olup, folk (halk) ve lore (bilgi)’den gelmektedir. Terim ilk kez İngiliz araştırmacı William Thoms (1803-1885) 1846 yılında, Londra’da yayınlanan “Athenaeum” adlı bir dergideki yazısında kullanmıştır. Thomas söz konusu yazısında halk edebiyatı ve halk gelenekleri konularındaki ürünleri inceleyen bilim dalına ad olarak Folklore teriminin kullanılmasını önermiştir. Johann Gottfried von Herder de Alman halkının otantik ruhu, geleneği ve kimliğinin belgesi olan folklorün kaydedilmesi ve korunması gerektiğini ilk savunan kişilerden biri olmuştur

 

 

Türk Halk Oyunları Türleri

Türk Halk Oyunları genel olarak türleri şu şekilde ayrılmaktadır:

Hora Bölgesi;Trakya.
Zeybek Bölgesi;Ege,Güney Marmara,İçbatı Anadolu.
Teke Bölgesi; Göller Yöresi, Batı Akdeniz.
Kaşık Oyunları-Karşılama Bölgesi; Konya Bölümü, Batı Karadeniz, Güney Marmara, Doğu Akdeniz.
Horon Bölgesi; Orta ve Doğu Karadeniz.
Halay Bölgesi; Doğu ve Güneydoğu Bölgeleri, İç Anadolu’nun Doğusu.
Bar Bölgesi; Kuzeydoğu Anadolu.
Kafkas Bölgesi; Kuzeydoğu Anadolu.
ZEYBEK:Türkiye’nin Ege Bölgesi’nde oynanan oyunların genel ismi.Zeybek bölgesi İzmir,Aydın,Manisa,Muğla,Denizli,Uşak,Afyon,Kütahy a,Balıkesir ve Çanakkale yörelerinden oluşmaktadır.
İZMİR YÖRESİ:Bergama’dan Menemen’e Kemalpaşa’dan Kiraz’a kadar bir alanı kapsayan;bağrında ikiparmak,kostak ali,sürmene,ötme bülbül,sebaye,kırmızı buğday,soğuk kuyu,gökçen efe,sinan ağa,zahide molla,karyolamın demiri,harmandalı,gündoğdu gibi baba oyunları barındıran;Türkiye’nin en gelişmiş halkoyunlarına ve sahne yapısına sahip,kendi oyunlarını en güzel sunabilen,birçok farklı kostümü bulunan Türkiye genelinde ekol olmuş,birçok başarılara imza atmış yöredir kendisi.

Bir oyunun halk oyunları vasfı taşıması için kural olarak “zaman ve mekanda derinlik” ilkesini barındırması gerekir.

 

 

Türkiye’de Folklor

Halkbilimi olarak da nitelendirilen folklor araştırmaları Türkiye’de 20. yüzyılın başların­da başlamış, Meşrutiye ve Cumhuriyet dö­nemlerinde aydınların ilgsi ve Macar türkologlarından Ignâcz Kûnos gibi yabancı araştır­macıların katkılarıyla gelişerek saygınlık ka­zanmıştır. Şinası ve Ahmed Vefik Paşa ata­sözlerini, Mehmed Tevfik ve Ahmed Midhat ise halk fıkralarını ve öykülerini derlediler. Ziya Gökalp, 1923′te derlediği halk masalları­nı Altın Işık adıyla yayımladı.

Cumhuriyet döneminde Halkevleri’nin ku­rulması folklor araştırmalarına yeni bir ivme kazandırdı. Sayıları 400′ü bulan Halkevleri ve Halkodaları, araştırmalar yapmaya ve çalış­malarını dergiler aracılığıyla yaymaya başladı­lar. 1927′de ilk kez bir Türk Halkbilgisi Derneği kuruldu. Türk Dil Kurumu’nun araş­tırmalarının da bu çalışmalara büyük katkısı oldu.

Daha önce İstanbul Üniversitesi’nde Ziya-eddin Fahri Fındıkoğlu ve Fuad Köprülü’nün halk edebiyatı konusunda başlattıkları çalış­malar, ilk kez 1946′da Pertev Naili Boratav’ın çabasıyla Ankara’da Dil ve Tarih-Coğrafya

Fakültesi’nde bir halkbilim arşivinin kurulma­sıyla somutlaştı ve halk edebiyatı dersleri ders programlarına alındı.

Daha sonra Milli Eğitim Bakanlığı’na bağlı olarak Türk Folklor Enstitüsü ve Milli Folk­lor Araştırma Dairesi kuruldu. Ortadoğu Teknik Üniversitesi ve Boğaziçi Üniversitesi öğrencilerinin kurdukları halkbilim kulüpleri de bu konuda özgün çalışmalarıyla önemli katkılar sağladılar.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık