DOLAR: 3.79 TL
EURO: 4.05 TL

En Genel Biçimde Döviz Kuru Nasıl Belirlenir?

11.04.2014
128 kez görüntülendi

En Genel Biçimde Döviz Kuru Nasıl Belirlenir?

Döviz nedir?

Ekonomide yabancı ülke para birimlerine verilen addır.

Döviz kuru nedir?

Ulusal bir paranın, diğer bir ulusal para cinsinden ifadesidir.

Döviz nasıl hesaplanır?

Sitemizdeki döviz kurları anlaşmalı olduğumuz kurum tarafından anlık olarak güncellenmektedir. Hesaplama yaptığınız andaki kurlar üzerinden bir para biriminden diğer para birimine dönüşüm sağlanmaktadır.

 

Bu tanımlar en geneliyle kur belirlemek için kullanılan terimlerin tanımları. Peki hergün belirlenen döviz kurları nasıl belirlenir. Yapılan hesaplamalar nelerdir, etken unsurlar nasıl belirlenip hesaba katılır. Gelin bu yazımızla tüm bu ayrıntılara beraber inelim…

 

 

Uluslar arası piyasalarda yapılan mal, hizmet v.b. alışverişlerde kullanılan ödeme araçlarım döviz olarak adlandırılır. Peki bu alışverişlerde kullanılacak farklı ülkelerin dövizlerinin değerleri, birbirleri karşısında hangi esasa göre belirlenecektir? İşte bu değerleri tespit eden, dövizin bir başka döviz ile değiştirilmesinde esas alınan orana döviz kuru denilmektedir. Başka bir deyişle, bir ulusal paranın diğer bir ulusal para cinsinden fiyatı bize döviz kurunu verir. Bu da, bize bir ulusal paranın değiştirilebileceği yabancı para miktarını gösterir.

 

Bir ulusal paranın başka bir ulusal para karşısında belirlenen fiyatı yani döviz kuru, gerçek değerinden daha fazla olarak belirlenmişse, burada yabancı paranın, o ülkedeki satın alma gücü düşeceğinden, o ülkelere mal satmak zorlaşacak ve ihracat azalacak belki de hiç yapılamayacak, bunun aksine ise ithalat ucuzlayacaktır. Bu duruma ulusal paranın yabancı paralar karşısında aşın değerlenmesi denilmektedir. Aşırı değerlenmenin getirdiği olumsuzluklardan kurtulabilmek için, paranın dış değerinin düşürülmesi gerekmektedir. Paranın dış değerinin, aniden ve iradi bir şekilde, hükümetler tarafından düşürülebilmesi için kullanılan döviz kuru politikasına devalüasyon adı verilir. Ancak, iç piyasada oluşan enflasyon sonucu, ulusal paranın alım gücünün ve dolayısıyla değerinin düşmesi ve bunun sonucunda yabancı paraların alım gücünün yükselmesi ise iradi bir durum olmadığından devalüasyon olarak kabul edilmemektedir.

 

Yukarıdaki durumun aksine, bir ulusal paranın başka bir ulusal para karşısında belirlenen fiyatı yani döviz kuru, gerçek değerinden daha düşük olarak belirlenmişse, burada yabancı paranın, o ülkedeki satın alma gücü artacağından, o ülkelere mal satmak kolaylaşacak ve ihracat artacak ama diğer taraftan ülkenin parasının alım gücü düşük olacağından ise, ithalat azalacak ve belki de hiç yapılamayacaktır. Bu duruma da, ulusal paranın yabancı paralar karşısında değerinin düşük olması denilmektedir. Böyle bir durumda, paranın dış değerinin yükseltilmesi için kullanılacak olan döviz kuru politikasına ise, revalüasyon adı verilmektedir.

 

Ülkeler ihracatlarını artırarak, ithalatlarım azaltıp, ödemeler bilançosu açıklarını kapatabilmek için paralarının değerlerim bilinçli olarak, dış paralar karşısında düşük tutarlar. Ulusal paranın dış paralara göre değerini düşük olarak belirlenmesi, sabit kur sistemlerinde, hükümetler tarafından yapılır. Serbest kur sistemlerinde ise, devlet, döviz piyasasından sürekli döviz alımı yaparak veya yabancı ülkelere sermaye akışı olmasına izin vererek ulusal paranın değerinin düşük olmasını sağlar.

 

Döviz kurları, döviz piyasalarında iki şekilde gösterilmektedir. Birinci şekilde, döviz kuru, bir birim ulusal para ile değiştirilebilen yabancı para olarak gösterilmektedir. Bu yönteme “dolaylı kotasyon” yöntemi adı verilir. Bu yönteme göre, 1TL= 1/600.000$ olarak ifade edilerek, Türk Lirası’nın değeri, $ cinsinden belirtilmektedir, ikinci yöntemde ise, döviz kuru, bir birim yabancı para ile değiştirilebilen ulusal para olarak ifade edilmektedir. Bu yönteme de “doğrudan kotasyon” yöntemi adı verilmektedir. Bu yönteme göre ise, 1$=600.000TL olarak ifade edilerek, $’nın değeri TL olarak gösterilmektedir.

 

Bu iki yöntem arasındaki tercih, ülkenin ulusal parasının diğer ülkenin parasının karşısındaki değerinin yüksek ya da düşük olmasına göre yapılmaktadır. Yukarıdaki örnekte de görüleceği üzere, TL’nin, $ cinsinden fiyatının belirlenmesinde, “doğrudan kotasyon” yöntemim kullanmak hesaplamanın rahat yapılabilmesi açısından, daha kolay olacaktır. Aksine, ABD için ise, “dolaylı kotasyon” yöntemim tercih etmek daha akılcı olacaktır.

 

Diğer taraftan, döviz kurlarının hesaplanmasında da iki ayrı yöntem kullanılmaktadır. Birinci yöntemde, iki ulusal paranın değerleri doğrudan doğruya belirtilmekte ve hesaplanmaktadır. Sadece, iki ulusal paranın değerinin dikkate alındığı bu yönteme “düz kur” adı verilir 1$=600.000TL). İkinci yöntemde ise, bir ülkenin ulusal parasının diğer ülkelerin ulusal paraları karşısındaki değerleri esas alınarak, diğer ülkelerin paralarının birbirleri karşısındaki değerleri hesaplanır. Üç ulusal paranın söz konusu olduğu bu yönteme ise, “çapraz kur” adı verilmektedir (l$=600.000TL, 1$==108 Japon Yeni ise, l Japon Ye-ni=5555,5TL). Günümüzde, uluslar arası piyasalarda, hemen hemen tüm ülkeler, çapraz kur hesaplarında, ABD Dolarını($) kullanırlar.

VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0.0/10 (0 votes cast)
VN:F [1.9.22_1171]
Rating: 0 (from 0 votes)
Bu Konuyu Sosyal Medyada Paylaş

Yorumlar

Henüz yorum yapılmamış.

Yorum Yaz

Yukarı Çık